Aktualności
Lut 13

Psychologiczne aspekty przedsiębiorczości

Podczas kolejnego spotkania ekspertów Forum Współpracy Małego i Dużego Biznesu 31 stycznia 2017 r. gościliśmy prof. dr. hab. Grażynę Mendecką z Katedry Psychologii Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach. Tym razem fenomen przedsiębiorczości rozpatrywaliśmy z perspektywy psychologicznej, mniej ekonomicznej i społecznej.

Przedsiębiorczość to dziś jedna z najbardziej pożądanych cech człowieka, świadczących o jego dobrym przystosowaniu do życia. Jest utożsamiana z ogólną zaradnością życiową i traktowana jako przeciwieństwo ludzkiej słabości, niezaradności i braku przystosowania do życia. Przedsiębiorca obok wymiernych materialnych zysków, otrzymuje również psychiczne gratyfikacje w postaci dumy z siebie, uznania ze strony innych, radości z uzyskanych rezultatów, osobistych korzyści w postaci materialnego dobrobytu. Przedsiębiorczości nie sprzyja jednak klimat braku zaufania społecznego, zwłaszcza w stosunku do osób, którzy uzyskują znaczny zysk.

Nie każdy z nas może zostać przedsiębiorcą –  człowiek posiada właściwą sobie konfigurację zasobów, które może wykorzystać w przedsiębiorczej działalności, na którą składają się m in. elastyczne działania adekwatne do nieustannie zmieniającej się rzeczywistości, czujne rozpoznawanie szans i okazji do rozwoju, kreatywne dokonywanie zmian w zgodzie z normami moralnymi, obyczajowymi i prawnymi. Obok sprzyjających przedsiębiorczości istnieją również cechy psychiczne stanowiące bariery w przedsiębiorczości, do których należą m in. niska samoocena i niska ocena własnej skuteczności działania, przekonanie o braku własnego wpływu na szereg sytuacji, wyuczona bezradność. Przedsiębiorcy są chronicznie narażeni na stres, w tym także na jego szkodliwą formę – dysstres. Narażony na stres człowiek stosuje różne strategie radzenia sobie z nim. Dla przedsiębiorczych osób jest to koncentrowanie się na zadaniu – planie rozwiązania problemu.

Podczas seminarium rozmawialiśmy także o bardzo interesujących dwóch aspektach przedsiębiorczości – intencji oraz sposobności przedsiębiorczych. Nie wszystkie intencje skutkują założeniem firmy, ale bez intencji nie ma możliwości jej powstania. Badania w Polsce przeprowadzone z udziałem studentów wykazały, że  poziom intencji przedsiębiorczych jest istotnie większy u studentów, których przynajmniej jedno z rodziców prowadzi działalność gospodarczą, zamożność rodziny również wysoko korelowała z intencjami przedsiębiorczymi. Natomiast sposobności przedsiębiorcze to procesy psychiczne przedsiębiorcy polegających na identyfikacji, ocenie i wdrażaniu pomysłów na biznes. Na podstawie badań przeprowadzonych wśród studentów na temat sposobności przedsiębiorczych wyłania się obraz zachowawczej grupy wobec podejmowania ryzyka- większość studentów stwierdziła, że boją się odważnych projektów, wolą korzystać ze sposobności mniej ryzykownych, zwykle konsultują się z rodzicami, potrzebują stałej zachęty z ich strony, często stwierdzali, że „Rodzice wpoili mi działania asekuracyjne i bez zbędnego ryzyka”

Ciekawym wnioskiem z badania wydają się także deklaracje studentów, że nie chcą prowadzić aktywności gospodarczej w zespole, wolą podjąć ją sami, co świadczy o nakierowaniu polskiego systemu edukacji na pracę samodzielną a nie grupową.

W spotkaniu wzięli udział eksperci zespołu koordynującego prace Forum: dr Jacek Dymowski, dr Bartłomiej Gorlewski, Tomasz Kopacz, Konrad Ciesiołkiewicz i Karol Reczkin.